Drenaj sistemi kurmak istiyorsunuz ama hangi boru türünü seçeceğinizi bilmiyor musunuz? PVC mi, PE mi, koruge mi? Delikli mi, yarıklı mı? Geotekstil kaplı mı, kaplısız mı? Bu soruların cevabını bulmak, drenaj sisteminizin başarısı için kritik öneme sahiptir.
Bu kapsamlı rehberde, 2026 yılı itibarıyla piyasada bulunan tüm drenaj borusu türlerini detaylı olarak inceleyeceğiz. Her boru tipinin avantajları, dezavantajları, kullanım alanları ve birbirleriyle karşılaştırmasını bulacaksınız. Doğru boru seçimi ile drenaj sisteminiz 25-50 yıl sorunsuz çalışabilir.
Drenaj Borusu Nedir ve Ne İşe Yarar?
Drenaj borusu, toprakta biriken fazla suyu toplamak ve kontrollü bir şekilde tahliye noktasına iletmek için kullanılan özel tasarımlı boru sistemidir. Normal su borularından farklı olarak, drenaj boruları yüzeylerinde delikler veya yarıklar bulunur. Bu açıklıklar, çevredeki suyun borunun içine girmesini sağlar.
Drenaj sistemlerinin temelini oluşturan bu borular, yerçekimi prensibine göre çalışır. Hafif bir eğimle döşenen borular, topladıkları suyu pompa kullanmadan tahliye noktasına iletir. Bu sayede hem enerji tasarrufu sağlanır hem de arıza riski minimize edilir.
Drenaj Borusunun Temel Fonksiyonları
- Su toplama: Delikler aracılığıyla çevredeki suyu içine alır
- Su iletme: Toplanan suyu tahliye noktasına taşır
- Filtrasyon: Geotekstil kaplı modeller ince partikülleri filtreler
- Yapısal destek: Hendek içinde çakılın stabilitesini sağlar
- Uzun ömür: UV ve kimyasal dayanımla onlarca yıl çalışır
Drenaj Borusu Kullanım Alanları
Drenaj boruları birçok farklı uygulamada kullanılır:
- Temel drenaj sistemleri - Bina temellerinin korunması
- Fransız drenajı - Bahçe ve arazi drenajı
- Yağmur suyu drenajı - Yüzey suyunun uzaklaştırılması
- Tarım arazisi drenajı - Bitki kök bölgesinin kurutulması
- Spor sahası drenajı - Çim alanların korunması
- Yol ve otopark altı drenajı - Altyapı koruması
- İstinat duvarı arkası drenajı - Hidrostatik basıncın azaltılması
Önemli: Drenaj borusu seçimi, uygulama alanına, zemin yapısına, su miktarına ve bütçeye göre yapılmalıdır. Yanlış boru seçimi, sistemin erken arızalanmasına veya yetersiz performansa yol açar.
PVC Drenaj Borusu Özellikleri
PVC (Polivinil Klorür), drenaj uygulamalarında en yaygın kullanılan malzemelerden biridir. Sert yapısı, kimyasal dayanımı ve ekonomik fiyatıyla öne çıkar. PVC drenaj boruları, özellikle düz güzergahlarda ve standart uygulamalarda tercih edilir.
PVC Drenaj Borusu Avantajları
- Ekonomik: PE ve koruge borulara göre daha uygun fiyatlıdır
- Kimyasal dayanım: Asit, baz ve tuzlu sulara karşı dirençlidir
- Pürüzsüz iç yüzey: Düşük sürtünme ile yüksek akış kapasitesi sağlar
- Kolay montaj: Standart fitinglerle hızlı kurulum imkanı
- Uzun ömür: UV stabilizatörlü modeller 50+ yıl dayanır
- Hafif: Taşıması ve yerleştirmesi kolaydır
- Geniş çap seçeneği: 50mm'den 400mm'ye kadar bulunur
PVC Drenaj Borusu Dezavantajları
- Rijit yapı: Eğri güzergahlarda dirsek kullanımı gerektirir
- Kırılganlık: Soğuk havalarda darbe dayanımı düşer
- Sıcaklık hassasiyeti: 60°C üzerinde yumuşar, -10°C altında kırılgan olur
- UV hassasiyeti: Uzun süreli güneş ışığına maruz kalınca bozulabilir
PVC Boru Çap Seçenekleri ve Kullanım Alanları
| Çap | Kullanım Alanı | Debi Kapasitesi |
|---|---|---|
| 50-65 mm | Saksı, küçük çiçeklik drenajı | Düşük |
| 100 mm | Bahçe drenajı, küçük konut temelleri | Orta |
| 150 mm | Standart konut temel drenajı | Orta-Yüksek |
| 200 mm | Büyük binalar, yüksek su tablası | Yüksek |
| 250-400 mm | Ticari/endüstriyel projeler | Çok Yüksek |
PVC Boru Delik Tipleri
PVC drenaj boruları farklı delik konfigürasyonlarında üretilir:
- Tek sıra delik (180°): Borununalt yarısında delikler bulunur. Delikler aşağı bakacak şekilde döşenir.
- Çift sıra delik (360°): Borunun tüm çevresinde delikler vardır. Her yönden su alır.
- Yarıklı (slotted): Yuvarlak delik yerine uzun yarıklar bulunur. Daha fazla su alım kapasitesi sağlar.
Dikkat: PVC boruları montaj sırasında çizip çatlatmamaya dikkat edin. Keskin taşlar üzerine doğrudan yerleştirmeyin. Altına mutlaka çakıl yatağı hazırlayın.
PE (Polietilen) Drenaj Borusu
PE (Polietilen) drenaj boruları, esneklik ve dayanıklılık açısından PVC'ye alternatif oluşturur. Özellikle zorlu zemin koşullarında ve eğri güzergahlarda tercih edilir. HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen) ve LDPE (Düşük Yoğunluklu Polietilen) olarak iki ana türü vardır.
PE Drenaj Borusu Avantajları
- Esneklik: Eğri güzergahlarda dirsek olmadan döşenebilir
- Darbe dayanımı: Soğuk havalarda bile kırılmaz
- Kimyasal direnç: Geniş pH aralığında stabil kalır
- Kaynak yapılabilirlik: Elektrofüzyon ile sızdırmaz bağlantı
- Hafiflik: Taşıma ve montajı kolaydır
- Uzun ömür: Toprak altında 100+ yıl dayanabilir
- Geniş sıcaklık aralığı: -40°C ile +60°C arası çalışır
PE Drenaj Borusu Dezavantajları
- Fiyat: PVC'ye göre genellikle daha pahalıdır
- UV hassasiyeti: Karbon siyahı katkısız modeller güneşte bozulur
- Termal genleşme: Sıcaklık değişimlerinde boyut değişimi daha fazladır
- Özel ekipman: Kaynak bağlantıları için özel aparat gerekir
HDPE vs LDPE Karşılaştırması
| Özellik | HDPE | LDPE |
|---|---|---|
| Yoğunluk | 0.94-0.97 g/cm³ | 0.91-0.94 g/cm³ |
| Sertlik | Yüksek | Düşük |
| Esneklik | Orta | Çok Yüksek |
| Basınç Dayanımı | Yüksek | Düşük |
| Kullanım Alanı | Büyük çap, derin kazı | Bahçe, küçük projeler |
| Fiyat | Orta-Yüksek | Düşük-Orta |
Koruge (Oluklu) Boru Özellikleri
Koruge borular, dış yüzeyleri dalgalı (oluklu), iç yüzeyleri düz olan özel tasarımlı borulardır. Bu yapı, boruya hem esneklik hem de yüksek halka rijitliği kazandırır. Genellikle PE veya PP (Polipropilen) malzemeden üretilirler. Büyük çaplarda ve zorlu zeminlerde standart düz borulara göre önemli avantajlar sunar.
Koruge Boru Avantajları
- Yüksek halka rijitliği: Dış yükteki oluklar basınç dayanımını artırır
- Esneklik: Oluklu yapı sayesinde eğri güzergahlara uyum sağlar
- Hafiflik: Aynı rijitlikteki düz borudan çok daha hafiftir
- Ekonomik: Büyük çaplarda düz borulara göre daha uygun
- Kolay montaj: Halka contalar ile hızlı bağlantı
- Düz iç yüzey: Bazı modellerde iç yüzey pürüzsüzdür
Koruge Boru Dezavantajları
- Dış yüzey: Oluklu dış yüzey toprak sızmasına neden olabilir
- Temizlik zorluğu: İç yüzeyi oluklu modellerde tortu birikebilir
- Bağlantı noktaları: Conta bağlantıları zaman içinde gevşeyebilir
Tek Cidarlı vs Çift Cidarlı Koruge
Koruge borular yapılarına göre ikiye ayrılır:
- Tek cidarlı koruge: Hem iç hem dış yüzey olukludur. Daha esnek, daha hafif ve daha ekonomiktir. Tarım drenajı ve bahçe uygulamalarında yaygındır.
- Çift cidarlı koruge: Dış yüzey oluklu, iç yüzey düzdür. Daha yüksek hidrolik verimlilik ve temizlik kolaylığı sağlar. Temel drenajı ve büyük projelerde tercih edilir.
Uzman Tavsiyesi: Temel drenajında çift cidarlı koruge, bahçe drenajında tek cidarlı koruge tercih edilebilir. Çift cidarlı modelin pürüzsüz iç yüzeyi, akış hızını artırır ve bakım kolaylığı sağlar.
Geotekstil Kaplı vs Kaplısız Drenaj Borusu
Drenaj borularının bir kısmı fabrikada geotekstil kumaşla sarılı olarak üretilir. Bu kaplama, sistemin ömrünü ve performansını doğrudan etkileyen kritik bir özelliktir.
Geotekstil Kaplı Borunun Avantajları
- Tıkanma önleme: İnce toprak partikülleri boruya giremez
- Uzun ömür: Sistem 25-50 yıl tıkanmadan çalışır
- Kolay montaj: Sahada ayrıca geotekstil sermeye gerek kalmaz
- Homojen filtrasyon: Fabrika üretimi tutarlı kalite sağlar
- Zaman tasarrufu: Kurulum süresi kısalır
Geotekstil Kaplı Borunun Dezavantajları
- Fiyat: Kaplısız boruya göre %30-50 daha pahalıdır
- Hasar riski: Montaj sırasında kaplama yırtılabilir
- Çap seçeneği: Tüm çaplarda bulunmayabilir
Kaplısız Boru Ne Zaman Tercih Edilir?
Kaplısız boru kullanımı bazı durumlarda uygun olabilir:
- Kumlu zeminlerde (doğal filtrasyon yeterli)
- Sahada geotekstil serilecekse (tüm hendek kaplanacak)
- Bütçe kısıtlaması varsa (ama uzun vadede riskli)
- Geçici sistemlerde (kısa süreli kullanım)
Uyarı: Killi zeminlerde kaplısız boru kullanmak ciddi risk oluşturur. Kil partikülleri deliklerden girerek boruyu 5-10 yıl içinde tamamen tıkayabilir. Geotekstil kullanımı bu risiki büyük ölçüde azaltır.
Boru Çap Seçimi: 100mm, 150mm, 200mm
Doğru boru çapı seçimi, drenaj sisteminin kapasitesini ve verimliliğini belirler. Yetersiz çap, sistemin suyuboşaltamamasına; aşırı çap ise gereksiz maliyet artışına neden olur.
Çap Seçimini Etkileyen Faktörler
- Toplanacak su miktarı: Yağış, taban suyu ve infiltrasyon hesabı
- Drenaj alanı büyüklüğü: Daha geniş alan, daha büyük çap
- Zemin geçirgenliği: Killi zemin daha çok su biriktirir
- Eğim: Düşük eğimde büyük çap gerekir
- Hat uzunluğu: Uzun hatlarda çap artırılmalı
Çap Seçim Tablosu
| Çap | Uygun Uygulama | Max. Drenaj Alanı |
|---|---|---|
| 100 mm | Küçük bahçe, saksı drenajı, kısa hatlar | ~200 m² |
| 150 mm | Standart konut temeli, orta bahçe | ~500 m² |
| 200 mm | Büyük konut, villa, yüksek su tablası | ~1000 m² |
| 250 mm | Çok katlı binalar, ticari projeler | ~2000 m² |
| 300+ mm | Endüstriyel, altyapı projeleri | 2000+ m² |
Pratik Çap Seçim Kuralları
- Kural 1: Şüphe durumunda bir üst çapı seçin. Fazla kapasite sorun yaratmaz, yetersiz kapasite yaratır.
- Kural 2: Birden fazla hat birleşiyorsa, birleşim sonrası çap artırılmalıdır.
- Kural 3: Minimum eğim sağlanamıyorsa, büyük çap kullanın.
- Kural 4: Yüksek taban suyu olan bölgelerde standartın bir üstünü seçin.
Projeniz İçin Doğru Boru Seçimi
Zemin koşullarınıza ve ihtiyacınıza uygun boru tipi ve çap seçimi için uzman desteği alın.
Usta ile GörüşünHangi Uygulama İçin Hangi Boru İdeal?
Her drenaj uygulamasının kendine özgü gereksinimleri vardır. Aşağıda yaygın kullanım senaryoları ve önerilen boru tipleri yer almaktadır.
Temel Drenajı İçin
Önerilen: 150mm PVC veya Çift Cidarlı HDPE Koruge
Gerekçe: Temel drenajı uzun ömürlü olmalı, bakım gerektirmemeli. PVC'nin kimyasal dayanımı ve pürüzsüz iç yüzeyi idealdir. Derin kazılarda HDPE koruge esneklik avantajı sağlar. Geotekstil kaplı tercih edilmeli. Temel drenaj sistemi rehberimize göz atın.
Fransız Drenajı İçin
Önerilen: 100-150mm Geotekstil Kaplı PE veya PVC
Gerekçe: Fransız drenajı genellikle bahçe uygulamalarında kullanılır. Eğri güzergahlar söz konusuysa PE esneklik avantajı sağlar. Düz hatlarda PVC ekonomik alternatiftir. Geotekstil mutlaka kullanılmalı.
Yağmur Suyu Drenajı İçin
Önerilen: 150-200mm Çift Cidarlı Koruge
Gerekçe: Yağmur suyu drenajı yüksek debili akışları taşımalı. Çift cidarlı korugenin pürüzsüz iç yüzeyi yüksek akış hızı sağlar. Büyük yağmurlarda ani su yükünü karşılar.
Bina Altı / Tünel Drenaj İçin
Önerilen: 150mm PVC Delikli + Geotekstil Sarma
Gerekçe: Bina altı tünel drenaj sistemlerinde PVC'nin rijit yapısı tünelde stabilite sağlar. Dar alanlarda çalışma kolaylığı için 6 metrelik borular tercih edilir. Sahada geotekstil sarılmalı.
Tarım / Sera Drenajı İçin
Önerilen: 100mm Tek Cidarlı Koruge (Geotekstil Kaplı)
Gerekçe: Geniş alanları ekonomik maliyetle kaplamalı. Tek cidarlı korugenin esnekliği ve hafifliği hızlı döşeme imkanı sağlar. Rulo halinde satılması taşıma avantajı sunar.
Spor Sahası Drenajı İçin
Önerilen: 100-150mm Yarıklı PVC veya PE
Gerekçe: Yüzey suyunu hızla tahliye etmeli. Yarıklı borular yuvarlak delikli borulara göre daha fazla su alım kapasitesine sahiptir. Sık aralıklarla döşenen hatlar sahayı kuru tutar.
Drenaj Borusu Karşılaştırma Tablosu
Tüm boru tiplerini tek tabloda karşılaştıralım:
| Özellik | PVC | PE (HDPE) | Koruge |
|---|---|---|---|
| Esneklik | Düşük | Yüksek | Orta-Yüksek |
| Fiyat | Ekonomik | Orta-Yüksek | Ekonomik (büyük çap) |
| Darbe Dayanımı | Orta | Yüksek | Yüksek |
| Kimyasal Dayanım | Yüksek | Çok Yüksek | Yüksek |
| Montaj Kolaylığı | Kolay | Orta | Çok Kolay |
| İç Yüzey | Pürüzsüz | Pürüzsüz | Değişken |
| Ömür | 50+ yıl | 100+ yıl | 50+ yıl |
| Sıcaklık Aralığı | -10 / +60°C | -40 / +60°C | -20 / +60°C |
| İdeal Kullanım | Düz güzergah | Eğri güzergah | Büyük çap, zorlu zemin |
Fiyat Karşılaştırması ve Bütçe İpuçları
Drenaj borusu maliyeti, malzeme tipi, çap, kaplama durumu ve marka kalitesine göre değişir. 2026 yılı itibarıyla genel fiyat eğilimleri aşağıdaki gibidir:
Fiyatı Etkileyen Faktörler
- Malzeme tipi: PVC genellikle en ekonomik, HDPE en pahalı
- Çap: Çap arttıkça fiyat orantılı artar
- Geotekstil kaplama: Kaplı modeller %30-50 daha pahalı
- Boru uzunluğu: 6m borular metraje başına 3m borulardan ucuz
- Marka: Kaliteli markalar daha yüksek fiyatlı
- Miktar: Toptan alımlarda indirim uygulanır
Maliyet Tasarrufu İpuçları
- Doğru çap seçimi: Gereğinden büyük çap almaktan kaçının
- Toptan alım: Tüm projenin malzemesini tek seferde alın
- Alternatif markalar: Kalite standartlarını karşılayan ekonomik markaları değerlendirin
- Mevsimsel indirimler: İnşaat sezonunun dışında fiyatlar düşebilir
- Komple sistem: Boru + çakıl + geotekstil paket teklifleri avantajlı olabilir
Dikkat: Çok ucuz borulara şüpheyle yaklaşın. Kalitesiz malzeme erken arızaya, yeniden yapım maliyetine ve potansiyel yapısal hasara yol açabilir. Uzun vadeli düşünün!
Toplam Sistem Maliyeti
Drenaj sistemi maliyetini hesaplarken sadece boru fiyatına bakmak yanıltıcıdır. Toplam maliyet şunları içerir:
- Drenaj borusu (metre başı)
- Drenaj çakılı (m³ başı)
- Geotekstil kumaş (m² başı)
- Bağlantı parçaları ve fitingler
- Muayene bacaları
- Kazı ve dolgu işçiliği
- Hafriyat nakliyesi
- Peyzaj yenileme (varsa)
Boru maliyeti, toplam sistem maliyetinin genellikle %15-25'ini oluşturur. Kaliteli boruya yatırım yapmak, toplam maliyeti çok az artırırken sistem ömrünü önemli ölçüde uzatır.
Ücretsiz Keşif ve Maliyet Teklifi
Projenize özel drenaj borusu seçimi ve maliyet analizi için bizi arayın. 2008'den beri İstanbul genelinde hizmet veriyoruz.
Usta ile GörüşünDoğru Boru Seçimi İçin Kontrol Listesi
Drenaj borusu satın almadan önce şu soruları cevaplayın:
- Uygulama alanı nedir? Temel, bahçe, tarım, yol altı?
- Güzergah düz mü eğri mi? Eğri güzergah PE veya koruge gerektirir
- Zemin yapısı nasıl? Killi zemin geotekstil zorunluluğu doğurur
- Taban suyu seviyesi nedir? Yüksek su tablası büyük çap gerektirir
- Toplanacak su miktarı ne kadar? Çap hesabı için kritik
- Hat uzunluğu ne kadar? Uzun hatlarda çap artırılmalı
- Eğim ne kadar? Düşük eğim büyük çap gerektirir
- Bütçe kısıtı var mı? PVC en ekonomik, HDPE en pahalı
- Uzun vadeli mi düşünüyorsunuz? Kaliteli malzeme daha az bakım
Sonuç
Drenaj borusu seçimi, drenaj sisteminin başarısını doğrudan etkileyen kritik bir karardır. PVC, PE ve koruge borulardan her birinin kendine özgü avantajları ve ideal kullanım alanları vardır. Doğru seçim için uygulama alanı, zemin koşulları, su miktarı ve bütçe birlikte değerlendirilmelidir.
Özetle:
- PVC: Düz güzergah, ekonomik bütçe, standart uygulamalar
- PE (HDPE): Eğri güzergah, zorlu zemin, uzun ömür beklentisi
- Koruge: Büyük çap, zorlu zemin, hızlı montaj
- Geotekstil kaplı: Killi zemin, uzun ömür, düşük bakım
Çap seçiminde 100mm küçük projeler, 150mm standart konut drenajları, 200mm+ büyük projeler için uygundur. Şüphe durumunda bir üst çapı seçmek, yetersiz kapasiteyi önler.
2008'den beri İstanbul genelinde drenaj sistemi uygulamaları yapıyoruz. Projenize en uygun boru tipi ve çap seçimi için ücretsiz keşif hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Sorununuzu yerinde değerlendirip, bütçenize ve ihtiyacınıza uygun çözüm sunuyoruz.